ამ გააზრებამ ჩემში გარკვეული წრე შეკრა, რომელის გახსნაც ზიგმუნდ ფროიდის “სექსუალობის ფსიქოლოგიის” წაკითხვისას დაიწყო. ხშირად გამკვირვებია ის ფაქტი, თუ როგორ ავსებს ამ ორი ერთმანეთს დაპირისპირებული მასწავლებლისა და მოწაფის ნაშრომები ერთმანეთს (ალფრედ ადლერიც, რა თქმა უნდა).სწორედ ამ გამოძიების, სხვისი და საკუთარი თავის კვლევის მრავალწლიან ციკლში ვიყავი როდესაც ქართულად ითარგმნა და გამოიცა დენიელ გოლმენის “ემოციური ინტელექტი”. იუნგის გავლენის ქვეშ მყოფს სხვა გზა არც მქონდა, უნდა მეყიდა და სასწრაფოდ გავცნობოდი. ასეც ვქენი, მაგრამ სასწრაფოდ წაკითხვაში ნამდვილად მოვიკოჭლე. გოლმენის წიგნი იმდენად საინტერესო და ფაქტებით დახუნძლული აღმჩნდა, რომ ჩემი კითხვის მანერასთან ერთად კატასტროფულად დიდი დრო მოითხოვა. როგორც წესი, კითხვისას ვინიშნავ საინტერესო ადგილებს, შემდგომ ვუბრუნდები და “ვგუგლავ”, რომ დამატებითი ინფორმაცია მივიღო ტექსტში მოცემულ თემაზე. ამ წიგნში კი თითქმის არ არის გვერდი სადაც რაიმე არ მოვხაზე ან არ დავაკომენტარე. დღეს გვერდით მიდევს წიგნი, რომელსაც სხვები გაფუჭებულს ეძახიან 🙂 .

ის მთლიანად ვარდისფერი მარკერითაა აჭრელებული და სხვას, რომ ვათხოვო ალბათ უკვე სხვა წიგნს წაიკითხავს ვიდრე გოლმენმა დაწერა 🙂 . ეს წიგნი იმ ბესტცელერების რიგშია, სადაც კარლ სეიგანის “კოსმოსი”, ან ძალაუფლების საკითხში მაკიაველის “პრინცი” და რობერტ გრინის “ძალაუფლების 48 წესია”.

ამ ცხოვრების სიგრძის ოდენა ძიებაში, იქ სადაც ფსიქოლოგიას და ფილოსოფიას ეხები, ძალიან რთულია გვერდი აუარო ნეირო ბიოლოგიას და განსაკუთრებით ქცევითი ბიოლოგიის მიმართულებას. აქ კიდევ ერთი ვარსკვლავი შემხვდა და ძალიან ბედნიერი ვარ, რომ რობერტ საპოლსკი არსებობს. (ლექციების მოსმენა შეგიძლიათ იუთუბზე) მისი ლექციები ნამდვილი აღმოჩენაა იმის გასაგებად თუ რა განსაზღვრავს ინდივიდის ქცევებს ბიოლოგიური თვალსაზრისით. გვაქვს თუ არა არჩევანის თავისუფლება, რა არის დეპრესია, ტვინის რომელი ნაწილია სინდისზე, მორალურ ქცევებსა და ემოციების მართვაზე პასუხისმგებელი. გოლმენის წიგნი ამ ცოდნის მხარდამჭერი და შემავსებელიც აღმოჩნდა. განსაკუთრებულად ამიგდალას, ჰიპოთალამუსის, თალამუსის, თხემის წილასა და შუბლის წილს შორის ურთიერთ ბმისა და კავშირის შესახებ. რა ტიპის დარღვევა როგორ ვლინდება ცხოვრებაში და რა ნეგეატიურ გავლენას ახდენს ინდივიდის ცხოვრებაზე. წიგნში განსაკუთრებული აქცენტებია გაკეთებული ემოციური იტელექტის განვითარების აუცილებლობაზე. მითითებულია მეთოდები და გზები, თუ რომელი ასაკია უპრიანი ადამიანში ამა თუ იმ კეთილი თვისების ჩამოყალიბების ხელშესაწყობად. თუ როგორ შეიძლება ემოციური ინტელექტის ამაღლების ხარჯზე აგრესიისა და კომფლიქტების შემცირება საზოგადოებაში. განხილულია უკვე არსებული და შემუშავებული პროგრამები სკოლებსა და უნივერსიტეტებში. რაც ძალიან დიდ იმედს ტოვებს საზოგადოების ემოციური ფონის ამაღლების თვალსაზრისით. (მზგავსი ემოციური დასწავლის პროგრამები ქართული სკოლებისთვისაც შესაძლოა კარგი გამოსავალი იყოს)

წიგნი უაღესად დეტალური და ამომწურავია თავის სფეროში, მაგრამ აქვს ერთი მნიშვნელოვანი ნაკლი. გოლმენი მიუყვება ტენდეციას, რომლის მიხედვითაც ყველანი კეთილები და გამგებიანები უნდა იყვნენ. ანუ, ის ცდილობს ყველა გადახრა ერთ მთავარ ნაკადზე დასვას და გაასაშუალოს. ის არ ტოვებს ადგილს, როგორც კლინიკური გადახრების ასევე გენიოსობისთვის, რომელიც ასევე სტანდარტიდან გადახვევაა და ხშირ შემთხვევაში გარკვეულ ფსიქოლოგიურ დარღვევებს უკავშირდება. ეს წიგნი არ განიხილავს შემოთავაზებული გზის, ანუ ემოციური აღზრდის, დასწავლის გზის ფილოსოფიურ მხარეს და გარკვეულილად ცალმხრივია, თუმცა კეთილი.

ალბათ ერთ ერთი სამაგიდო წიგნი იქნება ცხოვრების მანძილზე. ის მშვენიერი გზამკვლევია ემოციების სამყაროში და ბევრად აადვილებს ამოცნობას ადამიანების ქცევების “პატერნებს” ქვეშ რა იმალება. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ადამიანების, სიტუაციების გაგება მარტივდება და სხვა ყველა სიკეთეს თავი რომ დავანებოთ, მარტო ამ მიზეზით ღირს ამ წიგნის წაკითხვა.

გემოთი კი ეს წიგნი ალბათ ერთ რომელიმე ნამცხვარს, ან ტკბილეულს ვერ შედარდება, ის უდაოდ ტკბილეულის ასორტია 🙂 .

The post Emotional Intelligence ემოციური ინტელექტი first appeared on ANIMO.

გენიოსი სამყაროსთვის შვებაა, საზოგადოებისთვის კი შეურაცყოფა. არ ვიცი ეს ფრაზა მოვიპარე, თუ ნიცშცემ შთამაგონა, მაგრამ ნამდვილად ასეა. საზოგადოებას უჭირს განსხვავებულის, მითუმეტეს განსაკუთრებულის მიღება და მით უფრო თუ ეს განსხვავებული ჩრდილავს. თანაც ისე, რომ ეს ჩრდილი საუკუნეებს გადასწვდება ხოლმე. მახსოვს ფრაზა სადღაციდან, რომ არ შეიძლება ერთი ადამიანის ჭკუა სჯობდეს ყველა სხვა დანარჩენისას, მაგრამ ჩვენი ისტორია საწინააღმდეგოს მუდმივი მტკიცებაა, რომ ჭკვიანთა შეჯამებით მხოლოდ ბრბოს თუ მიიღებ და მეტს ვერაფერს. სწორედ ამიტომ ცალკე აღებული ადამიანი უფრო ფასეულია ვიდრე საზოგადოება ან სახელმწიფო.

რომ შემეძლოს ამას ვეტყოიდი პაექრობის ოსტატს. არ დავდუმდებოდი კრიტინივით, როდესაც ის უარს მეტყოდა და სახელმწიფოს სახელით სიკვდილზე წავიდოდა. ვეტყოდი, რომ სოკრატეს საზოგადოების შიში და რიდი, რომელიც მან კრიტონში სამართლიანად დაგმო, სოკრატესავე არსში სახელმწიფოთი, კანონებითა და ღმერთებითაა ჩანაცვლებული, და რომ ის არაა თავისუფალი ადამიანი, რამეთუ ამ ფასეულობებისა და ღმერთების ტყვეობაშია. სწორედ ეს არის სოკრატეს ნამდვილი დილეგი და არა ის რომელშიც ათენელებმა ჩასვეს.

ის კი წავიდა სიკვდილზე ხალხის, ათენისა და ღმერთების სახელით. სიკვდილზე ქრისტესავით, ქრისტემდე!

The post სოკრატეს აპოლოგია, კომენტარი first appeared on ANIMO.

თავი 1: დამოკიდებულება ფრენკ ჰერბერტის მიმართ

ფრენკ ჰერბერტის მესამე და ჩემთვის ყველაზე ძვირფასი წიგნი. ეს ისტორია ჩემს ცხოვრებას გარკვეული “ფლეშბეკივით” მუდამ თან სდევდა. ალბათ 2003 წელს ნაყურები ამ უცნაური ფილმის (Children of Dune) ბრალია, James McAvoy -ის მონაწილოებით. მიუხედავად, ფილმის ყურებიდან წიგნის გაცნობამდე 21 წელი გავიდა. იმედები ნაწილობრივ გაამართლა, ნაწილობრივ გამიცრუა. ჰერბერტი ჩემითვის საუკეთესო მწერალი არ არის, მაგრამ ძალინ მომწონს, აი ძალიან! ვერ ვიტყვი, რომ საუცხოო, რაიმე გასაოცარი სტილით გამოირჩევა მაგრამ აქვს ის რაც ალბათ ძალიან ბევრ თანამედროვე მწერალ აკლია. ეს არის ინფორმატიულობა და დაკვირვების უნარი. მისი ტექსტები გასწავლის, ამახვილებს ყურადღებას საკითხებზე, რომელიც მნიშვნელოვანია ნებისმიერი საზოგადოებისთვის, აქ, ახლა და ალბათ სამუდამოდ. სწორედ ეს არის ჰერბერტი: საზოგადოებაში, ისტორიაში, პიროვნებაში არსებული ამბივალენტურის შემცველის პოვნა და ამ ამბივალენტურის სამყაროს ნექსუსთან დაკავშირება. ეს ქმინს გემოს, სუნს,ატმოსფეროს, ამ წიგნის მელანჟს. ჰერბერტი შეიძლება არ გიყვარდეს, მაგრამ შეგცვლის, განგმარტავს და გაგხდის საინტერესოს.

თავი 2: დიუნა

წინა სტატიებში უკვე შევაფასე Dune და Dune Messiah, მაგრამ მსურს მცირედით გადავავლოთ თვალი რომ ამ წიგნის Children of Dune -ს გასაგებად შედარებადი გვქონდეს რა!

როგორც გახსოვთ პირველი წიგნი ეძღვნებოდა იმპერატორ შადამ კორინო მეოთხის მიერ ჩადენილი დანაშაულისა და უსამართლობის წინააღმდეგ ბრძოლას. შურისძიების ამ გზაზე პოლ ატრეიდასი ფორმირდება, როგორც სულიერი და სამხედრო ლიდერი პლანეტა არაკისის მაცხოვრებელთათვის, რომლებთაც ფრიმენებს ეძახიან. პოლი მოახერხებს გამარჯვებას, მაგრამ მისი იმპერიის გამტკიცებას სჭირდება უკმაყოფილოთა და აჯანყებულთა დამორჩილება. იწყება ათწლიანი ჯიჰადი, რომელსაც ათითასობით პლანეტაზე 61 მილიარდამდე ადამიანი ეწირება . წიგნში საინტერესო პასაჟია, როდესაც პოლი მოკლულების რიცხვს ჰიტლერის მიერ მოკლულებისას ადარებს. სტილგარი ვერც კი ხვდება რაზეა საუბარი რადგან, მას ეს მეხსიერება არა აქვს რაც აქვს პოლს. პოლს კი წინაპართა მამრობითი წარმომადგენლების მეხსიერება სულ თან დაყვება მას შემდეგ, რაც ის ლისან ალგაიპად, ანუ მესიად იქცა.

თავი 3: დიუნის მესია

მეორე წიგნი Dune Messiah ჰერბერტმა იმიტომ დაწერა, რომ მკითხველმა პირველი წიგნით ვერ გაიგო მესიონიზმის აფსურდი. მეორე წიგნი განმარტებაა იმისა, თუ როგორ გამოიყენეს პოლმა და დედამისმა ჯესიკამ სიტუაცია სათავისოდ და რისი გაღება უწევს პოლს მოპოვებული ძალაუფლების შესანარჩუნებლად. ის წიგნის ბოლოს თავს წირავს იმისთვის რომ ატრეიდასების ხელში დარჩეს ძალაუფლება. იმ მომენტში ნამდვილად არ ფიქრობს ხალხზე ან ფრიმენებზე, ის ფიქრობს მხოლოდ თავის მემკვიდრეობაზე განსახიერებულს მის შვილებში, ტყუპებში ლეტო ატრეიდას მეორესა და ხანიმაში. მიუხედავად მოტივებისა, ხალხი ჩადენილი სასწაულებისთვის მას მაინც მესიად მიიჩნევს და რელიგია ცოცხალია როგორც არასდროს. პოლის მმართველობის პერიოდში, რელიგია და სახელმწიფო თითქმის ერთი და იმავეა. ჯესიკას მსჯელობები და გაფრთხილებებიც სწორედ ამას ეხება. ის სერიოზულ პრობლემად მიიჩნევს მზგავსი მმართელობის სტილს.

თავი 4: ალიას რეგენტობა

ცალკე გამოყოფის ღირსია ალიას რეგენტობის პერიოდი. რომელიც ბავშვების დაბადებიდან და პოლის გაუჩინარებიდან თორმეტი წელი გაგრძელდა. ალია როგორც გახსოვთ პოლის დაა, რომელიც ჯერ კიდევ მუცლად ყოფნის პერიოდში გახდა “უხუცესი დედა”, წინაპრების მეხსიერების მატარებელი. ის ბევრი შესაძლებლობით გავს პოლს, მაგრამ მისი მომავლის განჭვრეტის შესაძლებლობები შეზღუდულია, სწორედ ამიტომ იღებს მელანჯის ძლიერ დოზებს და საბოლოოდ მის გონებას ვლადიმერ ხარკონენი შეიპყრობს. ვლადიმერი, პოლის და ალიას ბაბუა, ბაბუა რომელიც ალიამ თავისი ხელით მოკლა პოლის და ფრიმენების მიერ არაკინის აღებისას. სწორედ ბაბუამისი ხდება ალიას მზაკვრობის მთავარი წყარო. შედეგად ნელ ნელა შორდება თავის მეუღლეს დუნკან აიდაჰოს. საბოლოოდ როგორც მეუღლე და როგორც თანამოაზრე ღალატობს მას. ვლადიმერ ხარკონენით შეპყრობილი ალია ეცდება ჯესიკას მოკვლას და მისი მკვლელობის დაბრალებას კორინოს ოჯახისთვის.იმ მომენტში კი, როდესაც პოლის შვილების მოშორების გეგმებს სახავს, ლეტო მეორე ატრეიდასი და მისი და ხანიმა ლეტოს მკვლეობის ინსცინირებას მოაწყობენ. აქედან იწყება ოქროს გზა, ანუ გზა რომელიც კაცობრიობამ უნდა გაიაროს ლეტო ატრეიდასის მმართველობის ათიათასი წლის მანძილზე.

თავი 5: საუბარი სტილგართან

სწორედ ასე იწყება ჰერბერტის მესამე წიგნის ფილოსოფიურ-სოციალური შემადგენლის განშლა და გაფართოება. ჩვენ ვკითხულობთ ლეტოს საუბარს სტილგართან, რომელიც ერთ ერთი საკვანძო მომენტია ამ წიგნში. ლეტო ამ საუბარში ამახვილებს ყურადღებას ცვლილებებზე არაკისის საზოგადოებაში, მის ბუნებაში და თუ რას იქმნს მამაისის დაწყებული ტერაფორმირება ქვიშის ჭიების პოპულაციის შემცირების კუთხით. ის აღნიშნავს, რომ ტრადიციები აღარ მუშაობს და ცვლილებები გარდაუვალია, რომ მხოლოდ ცვლილებებია უცვლელი. სტილგარისთვის ლეტოს ერთი ფრაზა ხდება გადამწყვეტი: “შეხედე, ამ წელს როგორი პირსავსე გოგონები წამოვიდნენ”. ამ ფრაზამ სტილგარს მოსვენება დაუკარგა, რადგან ადრე ფრიმენი გოგონები უწყლობის გავლენით მშრალები და გამხდრები იყვნენ. ახლა კი ტერაფორმირების შედეგათ ახალი თაობის ფრიმენები აბსოლუტურად სხვა ხალხი იყო. ისინი ნელ ნელა შორდებოდნენ თავიანთ ტრადიციებს და ქალაქბში ცხოვრებით ზულუქდებოდნენ. ხოლო ფრიმენი ტრადიციის გარეშე უკვე აღარ არის ფრიმენი. ამავე საუბარში ლეტო ეუბნება მინიშნებას თუ რა მოხდება მომავალში და მართლაც სტილგარს ეს სიტყვები ცხადად აუხდება: “ხანიმა თან წაიყვანე და გაიქეცი!”

თავი 6: ოქროს გზის დასაწყისი

სწორედ იმ მომენტიდან, როდესაც კორინოს ოჯახმა არაკისზე მკვლელი ვეფხვები გამოაგზავნა ტყუპების მოსაკლავად და ცხოველები დამარცხებულნი იქნენ ამავე ტყუპების მიერ იწყება ოქროს გზის ძიება. ეს მომენტი და-ძმამ ლეტოს სიკვდილის ინსცნირებისთვის გამოიყენა. ლეტო შაი ჰულუდზე შეჯდა და მისტიური სიჩ იაკურუტუს მოსაძებნად გაემართა, სადაც მას ელოდა განსაცდელი და მოხუცი მამა. პოლ მოადიპი, გადაცმული მოძღვარის, წინასწარმეტყველის ფორმაში. მოძღვარის რომელიც არაკინს და ალიას შიშის ზარს სცემდა თავისი არსებობით და ეჭვებით “ნუთუ პოლი დაბრუნდა?”. ხანიმა კი სიჩ ტაბრში გაბრუნდა სტილგართან, რომ ლეტოს სიკვდილი ეცნობებინა. გზაში მან ბენ ჯესერიტების მეთოდების გამოყენებით თავი დაირწმუნა, რომ მისი ძმა მართლაც შაი ხულუდმა შეჭამა. ეს იმისთვის იყო საჭირო, რომ ალია დაერწმუნებინათ.

თავი 7: ლეტოს თავგადასავალი

ლეტოს მოგზაურობა სიჩ იაკურუტუსკენ არის გადამწყვეტი ფაქტორი ლეტოს ღმერთკაცად ქცევის გზაზე, რასაც ის თვითონ ოქროს გზას უწოდებს. სიჩ იაკურუტუ კი თავის მხრივ ძველი ტრადიციების მიმდევარი ფრიმენების თავშესაფარია, რომლებიც განუდგნენ პოლის რელიგიას და ცხოვრობენ იზოლირებულად. სიჩთან მიახლოვებული ლეტო ტყვედ ვარდება. ეს ჩასაფრება ბებიამისის ჯესიკას ჩანაფიქრის ნაწილი აღმოჩნდა, რომ ლეტო დაეტესტათ, იყო თუ არა შეპყრობილი ალიას მზგავსად. ტესტს ზედამხედველობდა ატრეიდასების ერთგული მსახური და ამჟამად ჯესიკას საყვარელი გურნი ჰალიკი. თვითონ ჯესიკა კი ამ მომენტისთვის კორინოების ტყვეობაშია. ის დუნკან აიდაჰომ ჩააბარა კორინოებს, რადგან არ სურდა მისი მეუღლის, ალიას ბრძანების შესრულება, რომელიც ჯესიკას მოშორებას გულისხმობდა. ჯესიკა საბოლოოდ ფარად კორინოს, შადამ მეოთხის შვილიშვილის და მემკვიდრის აღმზრდელი ხდება. ეს ბენ ჯესერიტების გეგმაში კარგად ჯდებოდა, რადგან მათი სელექციის პროგრამის გასაგრძელებლად კარგი იქნებოდა ფარადნისა და ხანიმას დაწყვილება. ამ საქმისთვის ჯესიკა როგორც ბენ ჯესერიტების ხელმძღვანელი საუკეთესო იყო.
დუნკანი მიმხვდარია, რომ ალია ის ალია აღარ არის. აღარ ემორჩილება ატრეიდასებს, ასე განუცხადა ჯესიკას და გამობრუნდა სალუსა სეკუნდუსიდან არაკისზე. სადაც თავს სწირავს იმისთვის, რომ სტილგარი დაარწმუნოს ალიას შეპყრობილობაში. ის მას თავს აკვლევინებს ალიასა და სტილგარს შორის შუღლის ჩასაგდებად. სტილგარი იძულებული ხდება სიჩ ტაბრი მიატოვოს და თავშეაფარი ხანიმასთან ერთად უდაბნოში ეძიოს. ასე ახდა ლეტოს წინასწარმეტყველება სტილგარზე.
ლეტოს კი დაბმულს სიჩ იაკურუტუში მელანჟის უზარმაზარ დოზებს აძლევდნენ, რომ რაც შეიძლება ღრმა ტრანსი გამოეწვიათ. ამ ტრანსში ყოფნისას მისი გონება უფრო და უფრო ღრმად იჭრებოდა წინაპართა მეხსიერებაში. აღმოაჩინა, რომ არსებობენ კეთილი და ბოროტი ხმები. ბოროტები მის დატყვევებას ცდილობდნენ, ისე როგორც ეს ვლადიმერ ხარკონენმა გააკეთა ალიასთან, ხოლო კეთილები პირიქით იცავდნენ. ერთ ერთი ასეთი ხმა იყო მამამისის პოლის ხმა. სწორედ ამ კეთილი ხმების წყალობით მოახერხა ლეტომ განსაცდელის გავლა და ის ტყვეობიდან გაიქცა.

თავი 8: უდაბნოში ხეტიალი

უდაბნოში ხეტიალისას ის იპოვის ქვიშის კალმახების ბუდეს. ქვიშის კალმახები უდაბნოს ჭიის ქვილითია და სიცოცხლის ამ ციკლში ისინი წყალში ცხოვრობენ. პოლი მათ ეხება და ამ შეხებისას ისინი მის კან ქვეშ ძვრებიან, შიგ მაგრდებიან და იწყებენ განსაკუთრებული სითხის გამოყოფას, რომელიც თორმეტი წლის ბიჭს არა ადამიანურ ძალას ანიჭებს. ასე იწყება ლეტოს ფიზიკური და სულიერი ტრანსფორმაცია.

თავი 9: ლეტოს მიზანი

ლეტო ახალი ძალით აღჭურვილი, იწყებს წყლის რეზერვუარებისა და არხების დანგრევას, რათა არაკისის ტერაფორმირება შეაჩეროს. ამ გზით ქვიშის ჭიების პოპულაციის შენარჩუნებას უზრუნველყოფს. ეს გიგანტური არსებები კი მელანჟის წყაროა, მელანჟი კი ძალაუფლების, რადგან მელანჟს იყენებენ გილდიის ნავიგატორები კოსმოსში სამოგზაუროდ, ასევე იმპერიის მოსახლეობაც ძალზე დამოკიდებული იყო მელანჟზე მისი მათრობელა თვისებების გამო. ვინც აკონტროლებდა მელანჟს აკონტროლებდა იმპერიას. ხოლო თავის მხრივ ქვიშის ჭიები, რომელთა ნივთიერებათა ცვლის გვერდითი მოვლენა მელანჟი და ჟანგბადი იყო მარტო არაკისზე არსებობდნენ. მცდელობა მათი მოშენებისა სხვა პლანეტებზე მუდმივი კრახით სრულდებოდა.

თავი 10: შეხვედრა პოლთან

მოხუცი რომელიც არაკინში, სხვა ქალაქებსა თუ სიჩებში დადიოდა და სიმართლის ხმა მოჰქონდა რელიგიის მიმდევართათვის, როგორც ეჭვობდნენ თვითონ ყოფილი იმპერატორი და ყოფილი ლისან ალგაიპი პოლი აღმოჩნდა. ის სასწაულით გადაურჩა ხორცის ძვლისგან განმაცალკევებელ შტორმს და აღმოჩნა იაკურუტუში, პოლის რელიგიისგან განმდგარ ფრიმენებს შორის. ისინი მას მელანჟით ჭყიპავდნენ, რომ მომავალი დაენახა. ისიც ხედავდა, მაგრამ მათ არაფერს ეუბნებოდა. ამ წამებაში მყოფი პოლ ატრეიდასი ასაკთან შედარებით ბევრად მოხუცდა და დაჭკნა.
და აი ისიც პოლი და მისი ერთგული მეგზური უდაბნოს ჭიაზე ამხედრებულნი არაკინიდან სიჩ იაკურუტუსკენ მიემართებოდნენ, როდესაც მათ წინ ყმაწვილის სილუეტი გადაეღობა. ჭია რომელიც არაფერს უშინდება ამ ყმაწვილის გამოჩენის თანავე გაშეშდა და მოძრაობა შეწყვიტა. მიუხედავად ბრძანებებისა ის მის ზურგზე ამხედრებულებს აღარ უსმენდა და მოჯადოებული იდგა, გაშეშებული. ასე შედგა ძალიან ღრმა და ყოვლისმომცველი ფილოსოფიური საუბარი მამასა და შვილს შორის. მამა ეწინააღმდეგება მას, ხოლო ლეტო უსუსურობაში ამხელს. პოლმაც იცოდა ოქროს გზის შესახებ, მაგრამ მან თავი ვერ გადადო საუკუნო ტრანსფორმაციისთვის, რომელიც მას კოსმიურ არსებად აქცევდა, თანასწორს სამყაროსთან. რადგან ეს გზა მოითხოვდა მსხვერპლს, ასეთ არსებას არ შეუძლია იცხოვროს ადამიანის ცხოვრებით, მას არ შუძლია უყვარდეს ჩანი, მას არ შეუძლია უყვარდეს საერთოდ ვინმე, რადგან ასეთი არსება ღმერთია სხვები კი უბრალო სხვები. აი ეს გზა აირჩია ლეტომ! და ამ არჩევანით რელიგიას გაუჩნდა ღმერთი.

თავი 11: ღმერთის დაბადება

ლეტოს თავისი გზის, იგივ გეგმის შესასრულებლად სჭირდება ძალაუფლება. ძალაუფლებას კი განასახიერებს ალია. ალია რომელიც მორიგ მზაკვრულ გეგმას ახორციელებდა. ის სასწრაფოდ დაეთანხმა კორინოს გვარიდან შემოთავაზებას, რომ შადამ მეოთხის შთამომავალ ფარადნ კორინოსა და ხანიმას შორის შემდგარიყო საქორწინო შეთანხმება. ალიამ კარგად იცოდა ხანიმას ფიცი ფარადნის მოკვლის შესახებ, ფიცი რომელიც მან ვეფხვების გამოგზავნის და მისი ძმის მკვლელობისთვის დადო. ალია შეუთანხმდა კიდეც, რომ უფლებას მისცემდა ხანიმას მოეკლა ფარადნი. ამით ფარადნის სახით კონკურენტს მოიშორებდა და ხანიმასაც დაასუსტებდა. მაგრამ ლეტოს თავისი გეგმები ჰქონდა.

ლოცვის დროს, ალიას ტაძართან, რომელიც სტუმრების ფარადნისა და მისი აღმზრდელი ჯესიკას საპატივცემლოდ იმართებოდა, ათასობით მომლოცველი შეიკრიბა. მათ შორის იყო მოძღვარიც, ახალ დამხმარესთან ერთად. მან სიტყვით გამოსვლისას ალია დაადანაშაულა შეპყრობილობაში და პოლის გზის გარყვნასა და მემკვიდრეობის განადგურებაში. ამ სიტყვით გამოსვლას თვალს ადევნებდა ალიაც და იმედოვნებდა, რომ მისი ერთგული მღვდლები ამ ცრუ მოძღვარს გააჩუმებდნენ. მღვდლები ნელ ნელა განლაგდნენ ტაძრის კიბეებზე და ალყა შემოარტყეს ღაღადად დავარდნილს. უცებ ხალხმა დაიწყო ყვირილი “ლისან ალგაიპ” და ატყდა ჩოჩქოლი. ამ არეულობით ერთ ერთმა მღვდელმა ისარგებლა და მოძღვარს დანა გაუყარა. პოლი ადგილზე დაეცა. ალიას სიხარულის საზღვარი არ ჰქონდა, როდესაც კარების განგრევის ხმა მოისმა. რკინის ალაყაფი რომელიც ალბათ ათობით ტონას იწონიდა მოისროლა რაღაც საშინელმა ძალამ. ეს იყო ლეტო ატრეიდას მეორე. უკვე ღმერთკაცი და არამქვეყნიური ძალის მქონე. ზურგს უკან კი ალიას მცველების სისხლიანი გუბეები იდგა. ალიამ ოთახში მყოფ მცველ ამორძალებ უბრძანა ლეტო შეეპყროთ, მაგრამ განგრეული კარის შემხედვარე, ვერავინ ბედავდა.

თავი 12: ალიას გასამართლება

ლეტო შეპყრობილობაში ადანაშაულებს. ალიას უწევს, რომ თავი გაიმართლოს, მაგრამ რაც უფრო მეტს საუბრობს მით უფრო ცხადი ხდება, რომ ალიას უცნობი ნაცნობი მართავდა. ჯესიკა თითების თამაშს ამჩნევს, ესეთი ქცევა მხოლოდ ხარკონენს თუ ახასიათებდა ნერვიულობის ჟამს. ლეტო მას აიძულებს რომ ან დანებდეს ან განდევნოს ავი სული მისი სხეულიდან. რაზეც ალია თავდასხმით პასუხობს. ლეტო კი მას ჰაერში ააგდებს და ისეთი ძალით დაატრიალებს, რომ დარბაზში ქარი ამოვარდება. ალია ხვდება რა რომ ლეტოს ვერ დაამარცხებს, ბავშვური ხმით დედას შველას ეხვეწება. რაზეც ჯესიკა იმავე მოთხოვნით პასუხობს რა მოთხოვნაც წარუდგინა ლეტომ. ალია გაქცევას ცდილობს, მაგრამ ლეტო არ აძლევს ამის უფლებას. უცებ ხარკონენის ხმით ალია იწყებს წყევლასა და გინებას, შემდეგ ხმა ისევ ეცვლება ასე ათასჯერ. თითთქოს ყველა ხმა ერთბაშად გაცოცხლდა რაც კი მის არსებაში იყო. ამ აგონიაში მყოფი ნელ ნელა მიემართება ფანჯრისკენ. ისევ ეხვეწება ჯესიკას, რომ არ უნდა სიკვდილი, შემდგომ ხარკონენის ხმით ყველას სიკვდილით ემუქრება და ნელა, რობოტული ბარბაცით მიმართება ფანჯრისკენ სადაც თავის სიკვდილს პოვებს. ასე ტაჯვით ასრულებს ალია სიცოცხლეს და გზას უთმობს ლეტოს.

თავი 13: ღმერთ-იმპერატორის 10 000 წლიანი მმართველობის დასაწყისი

იმ სამყაროში რასაც ლეტო ქმნის ყველაფერს თავისი დრო და ყველას თავისი როლი აქვს. მათ შორის ფარადნსაც.
ახალი იმპერატორის ტახტზე ასვლის მისალოცად არაკინის სასახლეში ათასობით ადამიანი შეიკრიბა. ტახტზე ლეტო, გვერდით ხანიმა ხოლო ერთი საფეხურით ქვემოთ ფარადნი. ცერემონია დიდხანს გაგრძელდა მაგრამ მაყად მდგარი ფარადნი ბოლომდე დარჩა. “ლეტო ის ლეტო აღარ არის”- უთხრა ხანიმამ: “ის სულ სხვა რამეა.” რას ნიშნავდა ეს? “მას შენი სარდაუკარები სჭირდება. უნდა მისცე, ისინი მისია” – ეუბნებოდა ხანიმა. ლეტოსთან მარტოდ მარტოდ დარჩენილს უამრავი კითხვა აწუხებდა, მაგრამ თავისუფლად გრძნობდა თავს.
ლეტომ ფარადნი თავისთან დაიტოვა როგორც ჟამთა აღმწერლი, კარის კაცის, მრჩეველისი და ხანიმას საყვარლი. საყვარლი რადგან ხანიმას ოფიციალური მეუღლე იქნებოდა თვითონ. ძალაუფლებას ასე სჭირდებოდა და რადგან ლეტოს აღარ შეეძლო შთამომავლობის დატოვება სწორედ ფარადნი ინქებოდა ატრეიდასების და კორინოს გამაგრძელებელი. ეს იყო როლი რომელიც ერგო ფარადს. როლი რომელსაც ბენ ჯესერიტებიც აძლევდნენ ხმას. თვითონ ლეტო კი იწყებდა სტილგართან ნასაუბრებ მტკივნეულ რეფორმებს, რომელიც მის თავს შეაძულებდა ხალხს და სწორედ აქ უნდა შეესრულებინა ფარადნს დამაბალანსებელის როლი. საუბრის ბოლოს ფარადმა სარდაუკარები გადასცა. ლეტოს ისინი დიადი ჯიჰადისთვის სჭირდებოდა. უკანასკნელი ჯიჰადისთვის, ჯიჰადისთვის როგორიც პოლ ატრეიდასს არც დაესიზმრებოდა.

The post Children of Dune – დიუნის შვილები first appeared on ANIMO.

თავი 1: Caladan

 წიგნი იწყება ატრეიდასების პლანეტა კალადანზე, რომელიც ოკეანური ტიპის პლანეტაა. კალადანი არის მზის სისტემა დელტა პავონისის მესამე პლანეტა. დელტა პავონისი მზეზე ოდნავ მცირედი მასის ვარსკვლავია, დედამიწიდან 100 მლნ სინათლის წლით დაშორებული. დიდია ალბათობა რომ მის გარშემო მართლაც არსებობდეს სიცოცხლისთვის ვარგისი პლანეტა, მზგავსი იმისა რაც წიგნში და ფილმშია აღწერილი. ვარსკვლავი დელტა პავონისი 9,9 მილიარდი წლისაა და სავარაუდოდ კიდევ 8 მილიარდი წელი იარსებებს.

 კალადანის ჰქონდა მძლავრი სასოფლო სამეურნეო ინდუსტრია. ატრეიდასების მმართველობის დროს, პლანეტის ეკონომიკა ეფუძნებოდა თევზაობას და ოკეანის სხვა ბინადართა ტყავის, ქონის და ხორცის მოპოვებას, რომელთაც შემდგომში ყიდიდნენ სხვა პლანეტებზე. ეს იყო ატრეიდასების ოჯახის ძირითადი შემოსავლის წყარო.

პლანეტის მაცხოვრებელთა კულტურაში დიდი ადგილი ეკავა ოკეანეს, თუმცა ასევე საკმაოდ მძლავრი იყო ხარის კულტი. ეს ერთგვარი მინიშნებაა ატრეიდასების გვარის წარმოშობაზე, რომელიც დედამიწაზე კუნძულ მინოსს და მინოტავრს უკავშირდება. წიგნის ერთ ერთ ეპიზოდში აღწერილია ლეტო ატრეიდასის მამის სიკვდილი ხართან ჭიდილისას. სწორედ ამ ხარის თავი ჩაიტანეს მათ არაკისზე როგორც მათი წარმოშობის შეხსენება.

Planet origin

თავი 2: Arrakis

 პლანეტა არაკისი კანოპუს ვარსკვლავის მესამე პლანეტაა. კანოპუსი ნათებით მეორე ვარსკვლავია სამხრეთის ცაზე და ჩვენგან 350 მლნ სინათლის წლითაა დაშორებული. ეს ვარსკვლავი მიეკუთვნება f კლასს. ის მზეზე 8 ჯერ უფრო მასიურია და ორჯერ უფრო ასაკოვანი. მისი ფერის სპექტრი თეთრია ლურჯისკენ გადახრით.და სიცოცხლეს სუპერნოვას სახით დაასრულებს მომავალი 10-100 მლნ წლის პერიოდში. ასე რომ, არაკისის ცაზე თეთრი ვარსკვლავი იქნებოდა და არა მოყვითალო. ამასთან ეს ვარსკვლავი რადიო გამოსხივების მძლავრი წყაროა და სიცოცხლე ნაკლებად სავარაუდოა მის გარშემო.

 წიგნის მიხედვით: ატმოსფერო შედგებოდა 75,4% აზოტისაგან, 23% ჟანგბადისგან და უმნიშვნელო რაოდენობით ინერტული აირებისგან; ჟანგბადის სიმრავლის გათვალისწინებით, ატმოსფერო საშუალებას აძლევდა ადამიანებს ეცხოვრათ პლანეტაზე რესპირატორული აღჭურვილობის გარეშე. ჟანგბადი კი იყო ქვიშის ჭიების მეტაბოლიზმის გვერდითი მოვლენა.

 წყლის უზარმაზარი მარაგი მდებარეობდა პლანეტის მთების სიღრმეში. მცირე რაოდენობით წყლის ორთქლი არსებობდა ატმოსფეროშიც. პლანეტის ჩრდილოეთი და სამხრეთი პოლუსები დაფარული იყო ყინულით. რაც კლიმატის შერბილებას უწყობდა ხელს.

თავი 3: Giedi Prime

 ხარკონენების პლანეტა გიედი პრაიმ მდებარეობდა სისტემაში ბეტა ოპიუქი. ვარსკვლავის ფერის სპექტრი წითელი მოყვითალოა და არა თეთრი როგორც წიგნში და ფილმშია. ის ჩვენს მზეზე 21 ჯერ მასიურია. ასაკი 400 მლნ წელი და კიდევ 100 მლნ წ. იარსებებს. ასეთი ვარსკვლავის გარშემო სიცოცხლისთვის ვარგისი პლანეტის წარმოშობა შეუძლებელია, რადგან მზგავსი ვარსკვლავების სიცოცხლის ხანგრძლივობა ძალზე მცირეა მის გარშემო პლანეტაზე სტაბილური კლიმატისა და შესაბამისად სიცოცხლისთვის საჭირო გარემოს შესაქმნელად.

 წიგნის მიხედვით Giedi Prime-ზე დღის ხანგრძლივობა დაახლოებით 31,27 სტანდარტული საათი იყო და ადგილობრივი წელი გრძელდებოდა 2,6 სტანდარტული წელი. პლანეტა სიცოცხლისთვის კომფორტული ტემპერატურა ნარჩუნდებოდა  და ფლორა ხასიათდებოდა ფოტოსინთეზის დაბალი დონით. ფოტოსინთეზის ეს დაბალი დონე დიდწილად განპირობებული იყო პლანეტის მძიმე ინდუსტრიალიზაცთ. თუმცა, ჰარკონენებმა შეინარჩუნეს პლანეტის თავდაპირველი ტყეები, ძირითადად პილინგიტამის ხეების ჭრისა და ექსპორტისთვის.

თავი 4: Salusa Secundus

 სალუსა სეკუნდუსი იყო მესამე პლანეტა გამა ვაიპინგის ვარსკვლავურ სისტემაში და კორინოს საიმპერატორო საგვარეულო სახლის მთავარი სამყარო. მოგვიანებით იგი გახდა გეტო პლანეტა სამეფო კარის მიგრაციის შემდეგ სამოთხის პლანეტაზე კაიტანში. პლანეტა გამოიყენებოდა იმპერატორის არმიის სარდაუკარების საწვრთვნელ ბაზად.

 გამა ვაიპინგი იგივე გამა პისციუმი (თევზების თანავარსკვლავედი) სინამდვილეში არის G8 კლასის მზის მასაზე ოდნავ მომცრო ყვითელი გიგანტი ვარსკვლავი. მდებარეობს დედამიწიდან 135 სინათლის წლის მანძილზე. 2021 წელს ამ ვარსკვლავის გარშემო აღმოჩენილ იქნა იუპიტერის ტიპის გაზის პლანეტა. ის იუპიტერზე 1,34 ჯერ მასიურია და მშობელი ვარსკვლავის გარშემო შემობრუნებას 555 დღეს ანდომებს.

თავი 5: “DUNE” წიგნის ნაკლოვანებები

 ფილმის ორივე ნაწილის მნახველებს უკვე ეცოდინებათ წიგნის სამყაროს მასშტაბებისა და მოვლენათა სიმძლავრის შესახებ. ამიტომ იმაზე გავამახვილებ ყურადღებას რაც ამ წიგნის ნაკლოვანებად მიმაჩნია.

ფრანკ ჰერბერტი უდაოდ დიდი მწერალია და უდიდესი ფანტაზიის მქონე ადამიანი, მაგრამ მისი ნაწარმოების ერთ კოჭლ ადგილს ვერ ვაცილებ თვალს. ეს არის ე.წ character development. ანუ პერსონაჟების პიროვნული განვითარება. შესადარებლად ტოლკინის და მარტინის პერსონაჟები დროთა განმავლობაში იცვლებიან და ვითარდებიან მოვლენათა გავლენის ქვეშ. დიუნში კი პერსონაჟები თითქმის არ იცვლებიან. ყველაზე ცვლადი მოქმედი გმირი თვითონ პაულია. სჩან სერიოზული ტრანსფორმაცია მის აზროვნეაბასა და მოქმედებაში მას შემდეგ რაც “სიცოცხლის წყალი” დალია, მაგრამ ეს მაინც არ არის ის ნახტომი, რაც გაგაკვირვებს ან გაგაოცებს. პაული ვისაც ხადერახობამდე ანუ დაუნდობელ და ცივ გონებამდე, რომელმაც იცის მოვლენათა განვითარების ყველა სცენარიო გაიარა გზა სადაც მან უკვე ჩაიდინა სისატიკეები.(მან ხარკონენების ტყავი საბრძოლო დოლზე ჩამოაცვა) ის არ არის მამამისი. ზაფხულის ჰერცოგისგან განსხვავებით პაული ნაკლებ მნიშვნელობას ანიჭებს ადამიანურ მსხვერპლს. ზაფხულის ჰერცოგი პირველ რიგში ადამიანია, ხოლო პაული ლისან ალგაიპი. რომელი სჯობია, იყო მესია თუ უბრალოდ ადამიანი თქვენთვის მომინდია, მაგრამ ფაქტია მესია ვერ იქნება ადამიანი ადამიანურობის გადმოსახედიდან. ის უნდა იყოს მეტი ანუ არა ადამიანი და ამით ადამიანზე ნაკლები. ალბათ სწორედ ეს ვერ გაიგო მკითხველმა ჰერბერტის მონათხრობში და ამიტომაც მოუწია შემდეგი წიგნის დაწერა “დიუნა მესია”. ეს არის იძულებითი, დაუგეგმავი წიგნი, რომელიც თითქმის განმარტებაა იმისა თუ რა შედეგები მოაქვს მესიანიზმს. (“დიუნი მესია” წიგნის მოსმენა უკვე დაწყებული მაქვს და სავარაუდოდ მალე მოვრჩები). ჯიჰადი რომელიც 12 წელი გაგრძელდა და 61 მილიარდი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა, რომ ერთ იმპერატორს ჩაენაცვლებინა მეორე.

თავი 6: “DUNE” წიგნის VS ფილმი

 წიგნი რომ შევადაროთ ფილმს ან პირიქით, საკმაოდ გაკვირვებული დარჩებით იმ ზედმიწევნით მიდევნებულობის გამო რითიც ფილმის რეჟისორი დენი ვილნევისი გამოირჩა. რამოდენიმე დეტალის გარდა ფილმი თითქმის ერთი ერთში იმეორებს ჰერბერტის მონათხრობს. და აი ეს სხვაობებიც: ფილმში პლანეტა არაკისი ზედმეტად უდაბური, თითქმის ტოტალურად უდაბურია. ხოლო წიგნში გვხვდება მცენარეები, ფრინველები და ცხოველები. წიგნში დეტალურადაა აღწერილი უდაბნოს ჭიების სიცოხლის ციკლი და ჯიშები. მათი წყალთან დამოკიდებულება და წყლის არსებობა პლანეტაზე. ფილმში გამოტოვებულია ის ფაქტი, რომ ფრიმენები სამხრეთში ახდენენ პლანეტის განაშენიანებას და ტერაფორმირებას. მათი იმედია, რომ 350 წელიწადში პლანეტაზე ღია წყალი იქნება, ამაში მათ იმპერატორის პლანეტოლოგი ეხმარება.

ფილმში ასევე გამოტოვებულია რამოდენიმე პერსონაჟი და მენტატები, რომლებიც მრჩევლისა და ცოცხალი კომპიტერის როლს ასრულებენ წარჩინაბული საგვარეულოების კარზე.

 ამოჭრილია ბარონის მიერ ფეიდრაუტა ხარკონენის აღზრდის მეთოდები. ფეიდრაუტას მიერ ბარონის მკვლელობის მცდელობა. ბარონის ნათესავები და საგვარეულო შტო, რომელიც თითქმს ათასი წლიტ უფრო მხცოვანია ვიდრე ატრეიდასების. ბარონის მამის სირცხვილი და ის შრომა რაც ვლადიმერმა გვარის ფეხზე წამოდგომაში ჩადო. და ალიას მიერ ბარონის მოკვლა იმპერატორის თვალწინ.

 ფილმში შეცვლილია ფეიდრაუტას გლადიატორული შერკინების ქვეტექსტი.

იმპერატორის ვიზუალი. ფილმში ის ასაკოვანი მოხუცია, წიგნში კი ასაკის მიუხედავად 30 წლის კაცს გავს. გამოტოვებულია ჩანის და პაულის შვილო უმცროსი ზაფხულის ჰერცოგის დაბადება და მისი მკვლელობა სარდაუკარების მიერ. ასევე ფილმში ძალიან გაკვრითაა ნახსენები ალია, პაულის და. წიგნში კი ის იმპერატორის. ტყვეობაშია პაულის არაკინზე თავდასხმის წინ. ასევე დაკარგულია პადიშაჰის ბავშვობის მეგობრის როლი, რომელიც სინამდვილეში უნდა გამხდარიყო ვისაც ხადირახი, რომ არა მინიმალური გენეტიკური დარღვევა. სწორედ მასთან იგრძნობს პაული სულიერ ძმობას, პირველად და უკანასკნელად. ეს მომენტი კი ფილმში დაკარგულია. ისევე როგორც მოტივები რომლის გამოც იმპერატორი არაკისზე მიემგზავრება.

 რომ შევაჯამოთ, როგორც ფილმი ასევე წიგნიც შედევრია. მაგრამ არის კი ის ტოლკინზზე უფრო მაღალი? არ არის, ის მარტინზე მაღალიც არაა!

The post “DUNE”-ის ასტრონომია first appeared on ANIMO.

“დიუნ მესია” ჩემთვის ფრანკ ჰერბერტის წაკითხული წიგნებიდან რიგით მეორეა.
“დიუნთან” შედარებით “დიუნ მესია” ნაკლებად მასშტაბურია. წიგნში დეტექტივის, პოლიტიკის, მელოდრამისა და დრამს ელემენტები შემოდის. ჯიჰადის დაწყებიდან 12 წელია გასული.პოლმა და მისმა არმიამ, ფრიმენებმა უკვე მიაღწიეს წარმატებას. დაიმორჩილეს და დაიმონეს ათიათასზე მეტი პლანეტა და დახოცეს 61 მილიარდი ადამიანი. ამ მომენტისთვის ბენ გესერიტების სექტა, მოგზაურთა გილდია და ყველა დიდი სახლი დამორჩილებულია. თუმცა ყველაფერი იდეალურად არ არის. იმპერატორ პოლ მოადიპის ძალაუფლება ყველას და ყველაფერს ჩრდილავს. იმპერატორი ყველაზე მდიდარი ადამიანია ვისაც კი უარსებია, მისი სასახლე დიდი ქალაქის მხელაა და მთავარი დარბაზეის შესასვლელს 80 მეტრიანი კარი ამშვენებს.
დამარცხებულები კბილებს ილესავენ სამაგიეროს გადასადელად და მზადდება შეთქმულება., რომელშიც მონაწილეობს როგორც მოგზაურთა გილდია ასევე ბენ გესერიტების წინამძღოლი ელენა მახაიანი, კიდევ ერთი სექტა ბენ ტლეილაქსუ და ფრიმენების ბელადები. ტლეილაქსუ არიან გენმოდიფიცირებული ადამიანების პოპულაცია მზის სისტემა თალიმის ერთადერთი პლანეტიდან , რომელებიც მოქმედებენ ფარულად და ცდილობენ გავლენა მოახდინონ სამყაროს ევოლუციაზე. მათი ტექნოლოგიები იმდენად დახვეწილია, რომ მკვდრების გაცოცხლება შეუძლიათ. სწორედ მათ გააცოხლეს დუნკან აიდაჰო და მოგზაურთა გილდიის ელჩის ხელით აჩუქეს იმპერატორ პოლ მოადიპს. მაგრამ ვინც გაცოცხლების პროცედურა გაიარა, მას წარსული აღარ ახსოვს. დუნკან აიდაჰოს მისიაც ესაა, გაიხსენოს თუ ვინ იყო დუნკან აიდაჰო. ამისთვის მას ძლიერი, მძლავრი ძალისხმევა სჭირდება.
პოლი კი თავის მხრივ არ არის იდეალურ ფორმაში. მისი მომავლის ჭვრეტის უნარი დაქვეითებულია. მის გარშემო მუდმოვი ინტრიგა და ჩახლართულობაა. მისი ცოლი, ყოფილი იმპერატორის ქალიშვილი პრინცესა ირულანი პრაქტიკულად ბენ გესერიტების აგენტია. ხოლო ცხოვრების სიყვარული ჩანი ვერაფრით ახერხებს დაფეხმძიმებას. ბენ გესერიტებს კი პოლის გენეტიკური მასალა სჭირდებათ თავიანთი გენეტიკური სელექციის გასაგრძელებლად. პოლს ძალიან სურს ამ ყველაფრისგან გათავისუფლება.
ერთხელაც მას ეწვევა ხილვა, რომ მთვარე ჩამოვარდა. ეს მისი დასასრულის ნიშანია. ამ მომენტიდან პოლმა იცის რაც მოხდება.
შეთქმულები არაკინის ერთერთ უბანსი შეიტყუებენ სადაც ბინძური ბომბი აფეთდება. გამა გამოსხივება იქ მყოფთ აბრმავებს, მათ შორის პოლსაც. პოლმა თვალები დაკარგა, მაგრამ შინაგანი მხედველობა, ანუ ხილვის უნარი ჯერ კიდევ აქვს. ამიტომაც მაინც ხედავს მოვლენებს და ბრძოლის ველზე ბრძანებებსაც გასცემს. ფრიმენები გაოცებულები უყურებენ. კიდევ ერთი სასწაული ლისან ალგაიპისა, ბრმა რომელიც ხედავს. ფრიმენსების ტრადიციის მიხედვით ბრმა უდაბნოში უნდა წავიდეს, რადგან მისი წყალი შაი ჰულუდს, ანუ ქვიშის ჭიას ეკუთვნის. მაგრამ პოლი მაინც ხედავს. როგორ აიხსნება ეს თუ არა იმით, რომ ის ლისან ალგაიპია?
იმ მომენტისთვის, როდესაც პოლი ბრმავდება ჩანი ფეხმძიმედაა. პოლმა უკვე იცის, რომ ქალიშვილი ეყოლება და რომ მთვარე ჩამოვარდება. ბავშვი უდაბნოში უნდა დაიბადოს, როგორც ფრიმენთა ჩვეულებაა. როდესაც ჩანის მშობიარობა ეწყება, პოლი და დუნკანი ერთმანეთში საუბრობენ. პოლმა იცის, რომ დუნკანი მის მოსაკლავადაა გამოგზავნილი. იცის ვინც გამოაგზავნა. ისც ვინები მონაწილეობენ შეთქმულებაში და ისიც იცის, რომ დუნკანი მას ვერ მოკლავს. პოლი დუნკანს იმ საუბარში ითრევს, რომლის ბოლოსაც დუნკანმა უნდა გადაწყვიტოს მოკლავს პოლს თუ არა. ამ ემოციურ წნეხში მყოფ დუნკანს ახსენდება გრძნობა, მამობის, ძმობის, რომელსაც ის ადრე პოლის მიმართ განიცდიდა. სწორედ ამ უხილავ ძაფს ეჭიდება დუნკანის გონება და ის პოლის მოკვლას გადაიფიქრებს. დაუძახებენ პოლს. პოლმა უკვე იცის, რომ ჩანი გარდაცვლილია, ის მშობიარობას გადაყვა, მაგრამ ოთახში შესულს მოულოდნელობა ელოდება. ჩანიმ ტყუპები გააჩინა გოგო და ბიჭი. ხანიმა (ომში ნაალაფარი) და ზაფხული. პოლის უნარმა დაენახა მომავალი ვერ დაინახა ვაჯიშვილის დაბადება. ეს იმ ეფექტიდან გამომდინარეობს, რომ დროის მხილველები ერთმანეთს ვერ ხედავენ. მაგალითად მოგზაურთა გილდიას ჰყავდა ნავიგატორები, რომლებიც ხედავდნენ მომავლის მცირე მონაკვეთებს, პოლი მათ მომავლის ხილვისას ვერ ხედავდა ისევე როგორც ისინი პოლს. როგორც ჩანს ამ ეფექტის გამო პოლმა ვაჯიშვილი მომავალში ვერ დაინახა.
სწორედ პოლის ამ გაოგნების მომენტში იშიშვლებს დანას ტლეილაქსუს აგენტი, რომელიც თავისი გარდასახვის უნარის წყალობით ინტეგრირებული იყო პოლის ამალაში. და ისმის შეთავაზება, რომ ტლეილაქსუ გააცოცხლებდა ჩანის, სამაგიეროდ პოლს უარი უნდა ეთქვა შემოსავლებზე და დამორჩილებოდა ტლეილაქსუს ბრძანებებს. პოლი დადგა არჩევანის წინაშე. მან მოლაპარაკებების გაგრძელება თავის დას ალიას სთხოვა. სანამ ალიასა და აგენტს შორის საუბარი მომდინარეობდა, პოლს უეცრად აღუდგა მხედველობა. მაგრამ ეს მისი ხედვა არ იყო. პოლი თავისი ვაჯიშვილის თვალებით ხედავდა და უყურებდა აგენტს. ეს საკმარისი იყო, რომ პოლს მოულოდნელობის ეფექტი გამოეყენებინა. აგეტი უსულოდ დაეცა. პოლმა არჩევანი გააკეთა, ჩანის სხეული ფრიმენებმა წაიღეს წყლის რიტუალისთვის. პოლი არ გაჰყვა, ის უდაბნოში წავიდა, როგორც ბრმა ფრიმენს შეეფერებოდა, ისე ჩაჰბარდა მტვრის ქარიშხალ, რომელიც ხორცს ძვლებისგან აცალკევებს.
ასე დასრულდა პოლ ატრეიდასის ფიზიკური არსებობა, მაგრამ ლეგენდა სამუდამოდ დარჩა.
ანალიზი:
პოლი იდგა მისი სიცოცხლის მთავარი არჩევანის წინაშე. ჩანი მას ძალიან უყვარდა, მას სურდა მასთან ერთად დაბერება, მაგრამ ის იყო ატრეიდასი. მბრძანებელთა და ბატონთა შთამომავალი. მისი ჯიშის მთავარი საზრუნავი კი ბოლო 10 000 წლის მანძილზე იყო მემკვიდრეობა და მისი შენარჩუნება. სიყვარული თუ მემკვიდრეობა… აი ეს იყო პოლის არჩევანი. მას შეეძლო ჩანი გაეცოცხლებინა და ტლეილაქუს მარიონეტი გამხდარიყო, ან სიყვარული გაეწირა და დარჩენილიყო ლისან ალგაიპად. მოვლენად, რომელიც კაცობრიობას არ ახსოვს. მან აირჩია მეორე. თქვენი გადასაწყვეტია სწორია თუ არა, მაგრამ ამ ორს შორის მეორე გადაწყვეტილება ბევრად რთულია ვიდრე პირველი, რადგან გარდა სიყვარულისა მან გაწირა საკუთარი თავი, როდესაც ფრიმენების ტრადიცია შეასრულა და უდაბნოს გრიგალს მიანდო თავი. ამით მან უზრუნველყო ფრიმენების ერთგულება ატრეიდასების გვარის მიმართ. იმ ორი ტყუპის მიმართ, რომლებიც ამ გვარის მომავალია. ასე შეუნარჩუნა ტახტი ატრეიდასებს პოლმა…
არის თუ არა პოლი მესია?
ის არ არის მესია და აი რატომ: მესია თავის თავში გულისხმობს განუმეურებლობას, უნიკალურობას და გამორჩეულობას. პოლი ამ კრიტერიუმს არ აკმაყოფილებს.
წიგნში ირკვევა, რომ ტლეილაქსუსაც ყოლია თავისი კვიზაც ხადერაკი, ასევე ირკვევა რომ პადიშაჰის ბავშვობის მეგობარსაც დააკლდა მცირე კვიზაც ხადირაკობამდე. გარდა ამისა ნიჭი რომელსაც პოლი ფლობს, ანუ მომავლის განჭვრეტა, უნიკალური არ არის. მზგავსი ნიჭი, თუმცა ნაკლებად მძლავრი, ახასიათებთ მოგზაურთა გილდიის ნავიგატორებს. ამასთან ეს ნიჭი გენეტიკურად გადაეცა პოლის შვილებს და მის დას ალიას. შესაბამისად ამაში უნიკალური და განუმეორებელი არაფერია.
მიუხედავად ამიას, ის უდაოდ ვუნდერკინდია, თუ დავაკვირდებით როგორ იყენებს ამ ნიჭს. ის უდაოდ გამჭრიახი და ჭკვიანია და ამავდროულად ძალიან ძლიერი ლიდერი.კი ის დიადი ლიდერია მაგრამ მესია ნამდვილად არა!

Frank Herbert novel

The post Dune Messiah first appeared on ANIMO.

წიგნი სამი ნაწილისგან შედგება და სამივეს თავისი დამახასიათებელი ტემბრი და ინტონაცია აქვს.

პირველ ნაწილში მოყვანილი საკითხები ამ ქვეყნის ყოველ შვილსა თუ შვილობილს გადახდენია ამა თუ იმ ფორმით. ვფიქრობ ოთხმოცდათიანი წლების აღწერისას ნებისმიერი მწერალი ეჯახება ერთ უცნაურ მოვლენას. თვითონ ეპოქა იმდენად სურეალისტური, ტრაგიკული და ამავდროულად კომიკურია, რომ ნებისმიერი ჟანრის მწერალი ამ ეპოქის აღწერისას მარტივი მოგეჩვენებათ.(ალბათ იმიტომ, რომ ეს თემა ყველამ ვიცით, ყველამ დავიზუთხეთ. უცხოელი მკითხველისთვის კი აღმოჩენა იქნება) რადგან მწერლის ნიჭი მდგომარეობს საკითხთა კომბინირებასა და თამაშში, აღნიშნულ საკითხზე კი თამაში ადამიანურად ყველას ეძნელება, რადგან ყველანი უმცროსნი, უფროსნი ამ ტრავმის შვილები ვართ რომელსაც ოთხმოცდაათიანი ჰქვია. ის ჯერ კიდევ ბორკილებია, სულის დაღი და აწმყოს მაფორმებელი.

წიგნის მეორე ნაწილი ყველაზე თავისუფალი არეა პერსონაჟისთვის. აქ არის გარკვეული სიმსუბუქე და ცხოვრების თამაშები, რომელიც როგორც წესი კარგ მოგონებად რჩება ხოლმე. მაგრამ ეს პერიოდი ამავედროს მზადებაა ახალ ყულფში, ახალ მონობაში თავის გასაყრელად. ასეც ხდება, მთავარი პერსონაჟი მიზნების მიღწევას ამჯობინებს სიყვარულით შეპყრობილ ფრანგ ყმაწვილს. როგორც ჩანს ჩვენ ოთხმოცდაათიანი წლების უსიყვარულოდ გაზრდილები უსიყვარულობაშივე ვპოვებთ კომფორტს. მიმოიხედეთ თქვენს გარემოში და მიხვდებით რომ Teona Dolenjashvili ის პერსონაჟის არჩევანი ტრივიალურია ქართველთა ამ თაობისთვის. ვწუხვარ, მეც ასეთი ვარ. და მერე წუწუნი უსიყვარულობაზე, არ გაგებასა და მიღწეულის გადაქცევა სულისა და გულის ბორკილებად, კარცერად. როგორც ჩანს ვერ გავიზარდეთ, როგორც ჩანს ისევ გვშია!

წიგნის მესამე ნაწილი არის ის რადაც ვიქეცით. ჩვენ ერთმანეთის ხორცით ვიკვებებით, ერთმანეთის ტანჯვაზე ვაგებთ ხუხულა ბედნიერებას, ბოლოს კი ამ ბედნიერებაში უბედურებას ვპოვებთ და ვეძებთ მიზეზებს. ადამიანობა მაინც არის, სადღაც. ალბათ ეს უკანასკნელია რაც სულებს გადაგვირჩენს. არა და სწორედ ამით უნდა დაგვეწყო, ადამიანობით და მერე სხვა ყოველივე უმნიშვნელოა.ხსნა რომელიც ყველას გვინდა, ადამიანობაშია და სწორედ ამას სწავლობს, ამას ასწავლის ცხოვრება. პერსონაჟი შიგნიდან მკვდარია, სიყვარული შეუძლებელი, მაგრამ არის იმედი ადამიანობისა. და ისიც, ეს დასახიჩრებული, ფრთებდამტვრეული, თავისი და სხვისი გადაწყვეტილებების ტყვეობაში მყოფი, მაინც ცდილობს დარჩეს ადამიანად, ანუ გაუნაწილოს საკუთარი თავი უცხოს, სხვებს.

მე წიგნებს გემოთი ვაფასებ და აი რა დამრჩა: გემრიელი იყო, ზოგან გაგუდული ზოგან მოტკბო, უიმედო და იმედიანი. სიმძიმე შემსუბუქებული წერის მანერით, მეტაფორებითა და ჟანრის თამაშობებით.

ჩემთვის ეს წიგნი ტერამისუა, მსუბუქი ტექსტურით და მძიმე ყავის მძიმე გემოთი.

The post თეონა დოლენჯაშვილის “მემფისი” first appeared on ANIMO.

“ბედნიერი მარტოობა” ამ მწერლის მეორე წიგნია რომელსაც მოვუსმინე და აი რა დამრჩა:

წიგნი შედგება 31 თავისგან ჯამში სადღაც 5 საათი. 5 საათი ტოტალური სიამოვნების. ალბათ იფიქრებთ მარტობაზე წიგნი მოსაწყენი, ზრქელო და უგემოვნო იქნება როგორც თვითონ მარტოობა. იმედი მიდა გაგიცრუოთ. ყოველი თავი შინაარსიანი გააზრებული და როგორც ჩანს კარგად ნარკვევია ფსიქოლოგიურ თუ ფილოსოფიურ მიმდინარეობა/მოძღვრებებში. მზგავსი ფორმატის წიგნის დაწერას უზომოდ დიდი მასალის შესწავლა და დამუშავება სჭირდება. მაგრამ ეს არ არის მშრალი ფაქტების ნუსხა. მწერლის დამოკიდებულება, გაღიზიანება და ზოგან აუტანლობაც კი მკვეთრადაა გამოხატული. ეს განსაკუთრებით ოჯახურ ცხოვრებას უკავშირდება. მწერალი ამ წიგნის წერისას მეუღლესთან გაყრილია და ტკბება ახლად აღმოჩენილი თავისუფლებით, მიღწეული განმარტოებითა და სულიერი სიმშვიდით. რა არის პირადი და სექსუალური თავისუფლება, როგორ შეიძლება სხვა პიროვნებაში დაკარგო საკუთარი იდენტობა და რა კავშირი აქვს პიროვნულ განვითარებას განმარტოების სიყვარულთან? რატომ ეშინიათ სიმარტოვის, რატომ ღალატობენ საკუთარ თავს ოღონდ მარტოობის დამთრგუნველ გავლენას გაექცნენ? რა კავშირი აქვს შემოქმედებასა და განმარტოებას?

თუ ოდესმე მზგავს კითხვებს შეუწუხებიხართ, ეს წიგნი ამომწურავად პასუხობს და მასთან ერთად ლირიკული, ზოგან დამცინავი ტონით არ გაძლევთ საშუალებას საკითხთა სირთულის მიუხედავად სადმე დაპაუზდეთ და შესვენება მოინდომოთ.

წიგნი კი გემოთი ნაპოლეონის ნამცხვარს მაგონებს, მრავალფენიანს, ზოგან რომ მარტო ტკბილი ცომია, ზოგან კი კრემის სიჭარბით გამოირჩევა.

The post ბორის კრიგერი – ბედნიერი მარტოობა first appeared on ANIMO.

იჯდე გადარეულნ ნიცჩესთან ან შოპენჰაუერის ბუზღუნს უსმინო ნესტიან კოლიდორში ძალზე უცნაური, მაგრამ სასიამოვნო გამოცდილებაა.

თითქოს ეს აზროვნების გიგანტები ვიღაცა, უბრალო მეგობრები არიან და უშუალოდ შეგიძლია ესაუბრო მათ. რაღაცა კუთხით ეს ასეცაა. კითხულობ ზარატუსტრას და თითქოს ის შენზე საუბრობს, კითხულობ სიყვარულის მეტაფიზიკას და გუმანში მწარე, ანუ მართალი აზრი იბადება. ეს აქოჩრილი ბერიკაცი მართალია, ნამდვილად მართალი! არის რაღაც ფილოსოფოსების ნარკვევებში რითიც ისინი მწერლებისგან განსხვავდებიან. რადგან მწერალი ყვება ისტორიას ფილოსოფოსი კი გესაუბრება პირადად შენ. შენ როგორც სამყაროს და როგორც სამყაროს ნაწილს. ამით ისინი რაღაცით რელიგიურ წინასწარმეტყველებს გვანან და მათი ნაშრომები გარკვეულწილად ეპისტოლარულია.

ბორია კრიგერი კი სწორედ ამ სიმძიმეს, ფილოსოფიურ სიზრქელეს უშუალობით ანაცვლებს და დიად პერსონებს პერსონაჟებად აქცევს. ზოგს ეთანხმება ზოგს არა, ზოგს ეჩხუბება, ზოგს კი ეჯიბრება.

ამავდროულად წიგნი ცნობილ ფილოსოფოსთა ნაშრომების მოკლე განხილვა და ზოგადი განმარტებაა.

გემოთი კი ეს წიგნი კამფეტების/შოკოლადების ნაკრებს გავს, რომელი თავი აიღო არ იცი.

The post ბორის კრიგერი – მოხეტიალე გონებების ალყაში (в хороводе блуждающих умов) first appeared on ANIMO.

ეჰ ძია ზიგი და მისი ფსიქოლოგია …10 წლის წინ პირველი რაც ამ ოხუნჯი კაცის წიგნებიდან წავიკითხე იყო სექსუალობის ფსიქოლოგია. მაშინ ბევრ რამეზე პროტესტი გამიჩნდა და ზიგის კარგად არ მოვიხსენიებდი. დღევანდელი გადმოსახედიდან შეიძლება ითქვას, რომ ბევრი ფიქრის მასალას იძლევა ეს კონკრეტული მომცრო ზომის წიგნი. ამჯერად მას აუდიო ფორმატში მოვუსმინე, სულ რაღაც 6 სთ და 32 წთ. ნუ იფიქრებთ, რომ ეს საინტერესო დრო სავარძელში გავატარე. წიგნმა დარბაზში, ჰონტელებსა და ტრენაჟორებს შორის 8 დღე დაჰყო. ალბათ უფრო სწრაფადაც შეიძლებოდა, მაგრამ ხანდახან დარბაზის მუსიკას მხოლოდ საკუთარი ჯაბნის ხოლმე. და აი ისიც, 3 დღე გავიდა რაც მოვრჩი. ადრე მაჭარი იყო ახლა დაღვინდა.

ვფიქრობ ამ წიგნის მთავარი ნაკლოვანება მისი ტონი და მანერაა. მას შეიძლება ნაკლებად ვუწოდოთ სამეცნიერო ნაშრომი შემდეგი მიზეზების და გამო: ავტორი თავის თეზებს ხშირ შემთხვევაში ამყარებს ერთ ან ორ მაგალითზე, ან საერთოდ მაგალითის გარეშე ვარაუდობს. უფრო ხშირად კი ერთ ჰიპოთეზას ამყნობს მეორეს და ასე უსასრულოდ. რაც მკითხველს უტოვებს მხოლოდ ერთ გზას, განხილული საკითხები მიმართოს საკუთარი თავისკენ. უცნაურია, მაგრამ ამ წიგნის კითხვისას საუკეთესო შემაჯამებელი, დიაგნოსტიკი და “ლაბორატორიის ვირთხა” იქნებით თქვენ თვითონ. წიგნი არ ტოვებს გარდა საკუთარი თავისა მოცემული თეზები გადამოწმდეს სხვა მაგალითებზე დაყრდნობით. ამით ის ჩემთვის კარგად ნაცნობ, მაგრამ უსიამოვნო სფეროს გავს. ასტროლოგიაც ასე მუშაობს, არის აღწერა რომელსაც საკუთარ მესთან ადარებ და აუცილებლად პოულობ მზგავსებას. ეს წიგნიც ასეა, თქვენს ღრმა ბავშვობაში, ახალგაზრდობაში ან ზრდილობაში დიდი ალბათობით მოიპოვება ფაქტები, რომელიც მიახლოვებით შეესაბამება რომელიმე თეზას.

ამ წიგნის კითხვისას აჯობებს გვერდზე გადადოთ მორალური ბორკილები ან რელიგიური დოგმები. ეს წიგნი არის შიშველი ადამიანი თავისი ბუნებრივი და დაუფარავი ფორმებით. ზოგან იმდენად დაუჯერებელი, რომ საკუთარ თავთან კითხვებს გაგიჩენთ. მაგრამ ნუ გაბრაზდებით. ეს წიგნი არის საკითხთა კონკრეტულ ასპექტში დანახვის დამაჯერებელი მცდელობა. იმავე ფროიდის სხვა ნაშრომები იმავე საკითხებს ოდნავ სხვა კუთხით ვხედავთ, რომ არაფერი ვთქვათ იუნგზე და ადლერზე.

ამ ნაშრომის ანტაგონისტი მხოლოდ ის შეიძლება იყოს ვინც ფსიქოლოგიის შესწავლა ამ წიგნით დაიწყო და აქვე გაჩერდა.

ეს წიგნი ზოგისთვის აღმოჩენაა, ზოგისთვის თვითგამორკვევა, ზოგისთვის კი ადამიანის შეურაცყოფა. გემოთი ალბათ უფრო კომშია, ვიღაცა სანსლავს, ვიღაცა იხრჩობა.

პ.ს ჩემი მოქრთამვა თუ გნებავთ კომში კარგი ხილია…

პ.ს ჩემი მოქრთამვა თუ გნებავთ კომში კარგი ხილია…

The post ფროიდის სექსუალობის ფსიქოლოგია first appeared on ANIMO.

24 სთ გავიდა მას შემდეგ რაც ფრანკ ჰერბერტის რომასნ “დიუნს” მოვრჩი. ალბათ ეს წიგნი მასშტაბურობით ტოლკინის ჰობიტს ან ჯორჯ მარტინის სამეფო კარის თამაშებს უნდა შევადაროთ, რომ გასაგები იყოს რა ნაწარმოებთან გვაქვს საქმე.

ფილმის ორივე ნაწილის მნახველებს უკვე ეცოდინებათ წიგნის სამყაროს მასშტაბებისა და მოვლენათა სიმძლავრის შესახებ. ამიტომ იმაზე გავამახვილებ ყურადღებას რაც ამ წიგნის ნაკლოვანებად მიმაჩნია.

ფრანკ ჰერბერტი უდაოდ დიდი მწერალია და უდიდესი ფანტაზიის მქონე ადამიანი, მაგრამ მისი ნაწარმოების ერთ კოჭლ ადგილს ვერ ვაცილებ თვალს. ეს არის ე.წ character development. ანუ პერსონაჟების პიროვნული განვითარება. შესადარებლად ტოლკინის და მარტინის პერსონაჟები დროთა განმავლობაში იცვლებიან და ვითარდებიან მოვლენათა გავლენის ქვეშ. დიუნში კი პერსონაჟები თითქმის არ იცვლებიან. ყველაზე ცვლადი მოქმედი გმირი თვითონ პაულია. სჩან სერიოზული ტრანსფორმაცია მის აზროვნეაბასა და მოქმედებაში მას შემდეგ რაც “სიცოცხლის წყალი” დალია, მაგრამ ეს მაინც არ არის ის ნახტომი, რაც გაგაკვირვებს ან გაგაოცებს. პაული ვისაც ხადერახობამდე ანუ დაუნდობელ და ცივ გონებამდე, რომელმაც იცის მოვლენათა განვითარების ყველა სცენარიო გაიარა გზა სადაც მან უკვე ჩაიდინა სისატიკეები.(მან ხარკონენების ტყავი საბრძოლო დოლზე ჩამოაცვა) ის არ არის მამამისი. ზაფხულის ჰერცოგისგან განსხვავებით პაული ნაკლებ მნიშვნელობას ანიჭებს ადამიანურ მსხვერპლს. ზაფხულის ჰერცოგი პირველ რიგში ადამიანია, ხოლო პაული ლისან ალგაიპი. რომელი სჯობია, იყო მესია თუ უბრალოდ ადამიანი თქვენთვის მომინდია, მაგრამ ფაქტია მესია ვერ იქნება ადამიანი ადამიანურობის გადმოსახედიდან. ის უნდა იყოს მეტი ანუ არა ადამიანი და ამით ადამიანზე ნაკლები. ალბათ სწორედ ეს ვერ გაიგო მკითხველმა ჰერბერტის მონათხრობში და ამიტომაც მოუწია შემდეგი წიგნის დაწერა “დიუნა მესია”. ეს არის იძულებითი, დაუგეგმავი წიგნი, რომელიც თითქმის განმარტებაა იმისა თუ რა შედეგები მოაქვს მესიანიზმს. (“დიუნი მესია” წიგნის მოსმენა უკვე დაწყებული მაქვს და სავარაუდოდ მალე მოვრჩები). ჯიჰადი რომელიც 12 წელი გაგრძელდა და მილიარდობით ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა, რომ ერთ იმპერატორს ჩაენაცვლებინა წინა.

წიგნი რომ შევადაროთ ფილმს ან პირიქით, საკმაოდ გაკვირვებული დარჩებით იმ ზედმიწევნით მიდევნებულობის გამო რითიც ფილმის რეჟისორი დენი ვილნევისი გამოირჩა. რამოდენიმე დეტალის გარდა ფილმი თითქმის ერთი ერთში იმეორებს ჰერბერტის მონათხრობს. და აი ეს სხვაობებიც: ფილმში პლანეტა არაკისი ზედმეტად უდაბური, თითქმის ტოტალურად უდაბურია. ხოლო წიგნში გვხვდება მცენარეები, ფრინველები და ცხოველები. წიგნში დეტალურადაა აღწერილი უდაბნოს ჭიების სიცოხლის ციკლი და ჯიშები. მათი წყალთან დამოკიდებულება და წყლის არსებობა პლანეტაზე. ფილმში გამოტოვებულია ის ფაქტი, რომ ფრიმენები სამხრეთში ახდენენ პლანეტის განაშენიანებას და ტერაფორმირებას. მათი იმედია, რომ 350 წელიწადში პლანეტაზე ღია წყალი იქნება, ამაში მათ იმპერატორის პლანეტოლოგი ეხმარება.

ფილმში ასევე გამოტოვებულია რამოდენიმე პერსონაჟი და მენტატები, რომლებიც მრჩევლისა და ცოცხალი კომპიტერის როლს ასრულებენ წარჩინაბული საგვარეულოების კარზე.

ამოჭრილია ბარონის მიერ ფეიდრაუტა ხარკონენის აღზრდის მეთოდები. ფეიდრაუტას მიერ ბარონის მკვლელობის მცდელობა. ბარონის ნათესავები და საგვარეულო შტო, რომელიც თითქმს ათასი წლიტ უფრო მხცოვანია ვიდრე ატრეიდასების. ბარონის მამის სირცხვილი და ის შრომა რაც ვლადიმერმა გვარის ფეხზე წამოდგომაში ჩადო. და ალიას მიერ ბარონის მოკვლა იმპერატოროს თვალწინ.

ფილმში შეცვლილია ფეიდრაუტას გლადიატორული შერკინების ქვეტექსტი.

იმპერატორის ვიზუალი. ფილმში ის ასაკოვანი მოხუცია, წიგნში კი ასაკის მიუხედავად 30 წლის კაცს გავს. გამოტოვებულია ჩანის და პაულის შვილო უმცროსი ზაფხულის ჰერცოგის დაბადება და მისი მკვლელობა სარდაუკარების მიერ. ასევე ფილმში ძალიან გაკვრითაა ნახსენები ალია, პაულის და. წიგნში კი ის იმპერატორის. ტყვეობაშია პაულის არაკინზე თავდასხმის წინ. ასევე დაკარგულია პადიშაჰის ბავშვობის მეგობრის როლი, რომელიც სინამდვილეში უნდა გამხდარიყო ვისაც ხადირახი, რომ არა მინიმალური გენეტიკური დარღვევა. სწორედ მასთან იგრძნობს პაული სულიერ ძმობას, პირველად და უკანასკნელად. ეს მომენტი კი ფილმში დაკარგულია. ისევე როგორც მოტივები რომლის გამოც იმპერატორი არაკისზე მიემგზავრება.

რომ შევაჯამოთ, როგორც ფილმი ასევე წიგნიც შედევრია. მაგრამ არის კი ის ტოლკინზზე უფრო მაღალი? არ არის, ის მარტინზე მაღალიც არაა!

გემოთი ეს წიგნი ვაფლის გავს, მრავალფენიანი ხრაშუნა და პირში ქვიშასავით ხახუნობს.

The post DUNE – დიუნი first appeared on ANIMO.